وفور رويش گياهان شفابخش در كوهستانهاي برفگير، همدان را از ديرباز تاكنون به به مركز طب سنتي و گياهي مبدل كرده است.
عباس فيضي پژوهشگر همداني كه عمري در كنار كارهاي فرهنگي در دامن طبيعت با شناسايي گل بوتههاي معجزهگر دامنههاي الوند پرداخته ميگويد: بخش عظيمي از طب گياهي قديم ايران مرهون گياهان دارويي همدان بوده است.
وي اظهار داشت: در دهههاي گذشته طبابت گياهي در همدان از رونق شاياني برخوردار بوداست.
وي افزود: راستهاي در بازار قديمي همدان كه امروزه محل استقرار واحدهاي زرگري است در سالهاي پيشتر محل فعاليت طبيبهايي بود كه با گياهان دارويي دامنه الوند التيام بخش درد مراجعان بيمار بودند.
وي گفت: با آغاز اقبال علم پزشكي نوين، طبابت سنتي و به تبع آن گياهان دارويي در كشور به فراموشي سپرده شد.
وي افزود: اين درحالي است كه دنياي غرب با توجه به خواص بدون عوارض داروهاي گياهي به عنوان درمان مكمل رويكردي نوين به اين امكان طبيعي پزشكي آغاز كردهاند.
وي گفت: در جريان تحقيق و طبيعت گرديهاي خود در دامنههاي الوند تاكنون دهها نوع داروي گياهي ناياب كشف وشناسايي كرده كه در كتابي به عنوان آلالههاي الوند ثبت كرده كه البته تاكنون موفق به چاپ اين كتاب نشده است.
طبابت گياهي در همدان شايد به رونق گذشته نباشد و جاي خود را به زرگرها و مشتريان را به دانش آموختگان طب جديد وانهاده باشد اما تعدد عطاريها نشانگر اعتماد مردم به گياهان دارويي است.
بيش از ۳۰عطاري كه در آنها انواع گياهان دارويي به فروش ميرسد در شهر همدان به ويژه در محلات و معابر حول و حوش آرامگاه بوعلي سينا فعاليت دارند.
رئيس مركز تحقيقات كشاورزي همدان از شناسايي و جمعآوري ۳۱۶ گونه گياهي دارويي خودرو مربوط به ۷۱ خانواده و ۲۱۱ جنس در سطح اين استان خبر داد.
قاسم اسديان افزود: ۱۵۹گونه گياهي در استان داراي مصرف براي طب سنتي است.
وي اظهار داشت: وجود بيش از ۲۰۰عنوان مكتوبهاي مختلف در زمينه گياهان دارويي و چندين نسخ خطي و چاپهاي قديمي تأكيدي بر قدمت ديرين اين طب سنتي در همدان است.
وي افزود: ۳۰ عطاري در همدان فعاليت ميكنند كه قدمت برخي آنها بسيار طولاني بوده و عطاري به نحوي پيشه پدري صاحبان آنها است.
وي در خصوص مصرف داروهاي گياهي بر استفاده از اين داروها مطابق نظر متخصصان تأكيد كرد و گفت: مصرف بيرويه اين داروها ميتواند مشكل ساز باشد.
وي افزود: باتوجه به نداشتن اثرات جانبي و ايجاد حالت تعادل بيولوژيكي اهميت در دنياي امروز به اهميت درمان با گياهانهاي دارويي تأكيد شده است.
اسديان اضافه كرد: دليل برتري گياهان دارويي به شيميايي در عصر حاضر وجود تركيباتي در گياه كه در بدن انباشته نشده و فاقد اثرات منفي جانبي بر بدن انسان است.
كارشناسان و محققان در ۲۰سال اخير به عوارض و خطرهاي داروهاي شيميايي و بيماريهاي كشنده و خطرناك ناشي از آن دست يافته و بازگشت دوباره انسان به طبيعت را براي حفظ سلامت توصيه ميكنند.
محققان بر اهميت بهرهگيري از دانش و فنآوري جديد براي توليد داروهاي طبيعي گياهي تأكيد دارند.
دكتر داروساز و كارشناس داروهاي گياهي بخش تحقيقات منابع طبيعي همدان نيز فرهنگسازي و افزايش آگاهي مردم را براي درمان با گياهان دارويي ضروري دانست.
دكتر كيوان رزاقي در ادامه آب و هواي اين استان مستعد پرورش گونههاي گياهي با خواص دارويي بسيار بالا ذكر كرد.
وي افزود: گل راعي، سنبلتي، گيويج، گزنه و نعنا فلفلي از مهمترين گياهان دارويي با خواص درماني بسيار قوي در استان است.
وي اظهار داشت: همدان از نظر تنوع گونههاي گياهي بعد از استانهاي اصفهان و مازندران رتبه سوم را در كشور دارد.
وي در ادامه گفت: باتوجه به وجود گياهان دارويي منحصر به فرد در همدان با برنامهريزيهاي دقيق براي تعيين بازارهاي هدف از سوي بازرگاني درآمد اقتصادي ناشي از گياهان دارويي رشد چشمگيري مييابد.
رزاقي اضافه كرد: ارتباط مستقيم با بازار هدف درآمد حاصل از گياهان دارويي در كشور با درآمد ناشي از فروش نفت برابر ميكند.
به اظهار وي، در حال حاضر گونههاي گياهي كشور با قيمت بسيار نازل به بازارهاي واسطه صادر ميشود.
وي، تعداد صادركنندگان گياهان دارويي استان را ۱۰نفر ذكر كرد و افزود: برگزاري كارگاههاي آموزشي، ارائه تسهيلات مناسب و حمايتهاي مالي از صادركنندگان موجب رشد اقتصادي استان ميشود.
رزاقي افزود: هرگونه گياهي قابليت ايجاد اشتغال براي چندين نفر را دارد كه ميتواناز فرصت نيز براي رفع مشكل بيكاري در استان بهره برد.
مدير باغباني جهاد كشاورزي همدان نيز گفت: براي افزايش سطح زيركشت گياهان دارويي در استان از محل بنگاههاي كوچك و زودبازده تسهيلات مناسب به متقاضيان داده ميشود.
هوشنگ كرمي اضافه كرد: همچنين براي تشويق فعالان اين عرصه افزون بر كمكهاي بلاعوض اعتبارهايي از محل توسعه باغهاي استان داده ميشود.
وي بيان كرد: شش هزار و ۶۵۰تن هرساله انواع گياهان دارويي از سطح سه هزار و ۲۵۱هكتار از اراضي استان برداشت ميشود.
وي گفت: گونههاي دارويي توليدي استان به ساير استانهاي كشور براي فرآوري و اسانسگيري صادر ميشود.
كرمي اضافه كرد: رازيانه، زعفران، گشنيز، سنبلتي و نعنا فلفلي از مهمترين گونههاي گياهي با خواص دارويي استان همدان است.
باتوجه به خواص درماني سرشار گياهان دارويي، ارزش افزوده اقتصادي چشمگير ناشي از صادرات، اشتغالزايي و كاهش نرخ بيكاري توسعه كشت اين محصول و همچنين افزايش آگاهي جامعه از اهميت آن ضروري است.
همدان داراي مراتع و عرصههاي منابع طبيعي در دامنههاي الوند، سرابهاي نهاوند و اسدآباد، كوههاي بقاطي و لشكردر رزن به عنوان ذخيرهگاه ژنتيكي ارزشمندي از گياهان دارويي كشور است.
